Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański wielokrotnie podkreślał, że weta prezydenta Karola Nawrockiego powodują realne straty dla budżetu państwa. Szacuje je na 5-6 mld zł rocznie. Wskazuje na zawetowane ustawy, które miały zwiększać dochody, m.in. poprzez podwyżkę akcyzy na alkohol, zmiany w opłacie cukrowej czy uszczelnienie rynku budowlanego w systemie SENT. Zdaniem Domańskiego te decyzje utrudniają konsolidację finansów publicznych i przyczyniają się do wzrostu zadłużenia.
Prezydenckie weta a straty budżetowe według ministra Domańskiego
Andrzej Domański regularnie krytykuje decyzje głowy państwa. W przypadku nowelizacji systemu SENT dotyczącej monitorowania przewozu towarów (w tym betonu) minister mówił o stracie 1,2 mld zł. Wcześniej wskazywał, że same dwie ustawy – o opłacie cukrowej i akcyzie na alkohol – kosztowały sektor finansów publicznych około 3 mld zł. Domański zarzuca prezydentowi hipokryzję: z jednej strony Karol Nawrocki mówi o potrzebie obniżania deficytu i długu, z drugiej wetuje przepisy, które miały właśnie te cele wspierać. Minister podkreśla, że weta ograniczają przestrzeń do wzmocnienia budżetu, zwłaszcza w kontekście wysokich wydatków na obronność.
Rekordowy wzrost zadłużenia Polski pod rządami Tuska
Zadłużenie Skarbu Państwa rośnie w bardzo szybkim tempie. Na koniec 2025 roku wyniosło około 1,95 bln zł, co oznacza wzrost o ponad 320 mld zł w skali roku. W kolejnych latach prognozy wskazują na dalszy wzrost – nawet powyżej 2,5 bln zł do końca kadencji obecnego rządu. Deficyty budżetowe pozostają wysokie, a relacja długu do PKB (według metodologii unijnej) zbliża się do lub przekracza ważne progi. Rząd tłumaczy to przede wszystkim koniecznością rekordowych nakładów na obronność (ok. 200 mld zł rocznie) oraz innymi wydatkami społecznymi. Opozycja i część ekspertów wskazują jednak, że tempo zadłużania jest bezprecedensowe i wynika z polityki wydatkowej ekipy Donalda Tuska.
Konflikt na linii rząd – prezydent wokół finansów publicznych
Karol Nawrocki od początku prezydentury korzysta z prawa weta stosunkowo często. Zawetował m.in. ustawy dotyczące rynku kryptoaktywów, mechanizmu SAFE, uszczelniania podatkowego czy niektórych zmian w systemie transportu. Prezydent argumentuje, że chroni przedsiębiorców przed nadmierną biurokracją, złym prawem i nieuzasadnionymi kosztami. Minister Domański oraz strona rządowa przedstawiają te decyzje jako polityczne blokowanie działań naprawczych. Z kolei środowiska konserwatywne i prezydenckie podkreślają, że to rząd ponosi odpowiedzialność za wysoką dynamikę długu poprzez skalę wydatków, a weta dotyczą przepisów budzących wątpliwości merytoryczne lub formalne. Sytuacja pokazuje głęboki spór kompetencyjny i polityczny. Z jednej strony minister finansów Domański wprost łączy rosnące zadłużenie z wetami prezydenta Nawrockiego wobec ustaw rządu Tuska. Z drugiej – dane o deficytach i tempie przyrostu długu wskazują na znacznie szersze przyczyny leżące po stronie polityki fiskalnej władzy wykonawczej. Polacy obserwują, kto ostatecznie poniesie odpowiedzialność za stan finansów publicznych.
Opracowanie: MojaPL.pl
Źródła: money.pl, onet.pl, tvn24.pl, businessinsider.com.pl, rmf24.pl, dorzeczy.pl, wp.pl (wypowiedzi Andrzeja Domańskiego i dane Ministerstwa Finansów).
