Jest taki gatunek mądrości salonu: im bardziej boli portfel zwykłego domu, tym bardziej „odpowiedzialnie” brzmi zdanie z katedry. Prof. Markowski: woda musi być droga, rzeczy muszą być drogie. Brzmi jak prawa fizyki. Jest raczej wygodnym skrótem. Koszt wydobycia wody to jedno. Program „niech wszystko drożeje, to się ludzie nauczą” to drugie. Między jednym a drugim leży całe polskie życie: rata, obiad, bojler i dziecko w wannie.
Prof. Markowski: woda musi być droga. Aż do momentu, gdy płaci kto inny
Część prawdy jest banalna. Ujęcie, pompa, prąd, chemia, oczyszczalnia — to nie czary. Hydrolodzy od lat powtarzają, że Polska źle trzyma wodę: susza, nawałnica, rzeki w fatalnym stanie. Taryfy w gminach skaczą. W skrajnych przypadkach rodzina dopłaca setki złotych rocznie. Spółki wodociągowe narzekają na brak pieniędzy na rury. To fakty, nie mem.Skok logiczny profesora jest inny. Z „woda ma swoją cenę” robi się „woda musi być droga”, a z tego — „rzeczy muszą być drogie”. Jakby inflacja była pedagogiem narodu. Jakby droższy chleb uczył piekarza pieczenia, a droższy gaz — kotła oszczędzania. Czasem uczy. Częściej uczy, że akademik ma inną skalę bólu niż emeryt przy liczniku.Adam Smith dawno opisał paradoks wody i diamentów: woda jest potrzebna do życia i bywa tania, diament jest ozdobą i bywa drogi. Profesor odwraca paradoks na opak: skoro woda jest ważna, niech będzie droga jak diament. Świetnie. Tylko diamentem nie myje się garnka.
Rzeczy muszą być drogie. Które? Te z recenzowanej listy
Gdy pada formuła „rzeczy muszą być drogie”, zawsze brakuje aneksu. Czy drogie ma być mięso, prąd, czynsz, autobus i lek na ciśnienie — czy tylko woda, żeby wyszło ekologicznie w panelu? Czy profesor proponuje też drogi własny grant, drogi lot na konferencję i drogi lunch po debacie o populizmie?Radosław Markowski publicznie straszy populizmem, krótką pamięcią studentów i wymieraniem narodu. Wyzwania cywilizacyjne wymienia serio: woda, rolnictwo, migracja, demografia. Zgoda, to są tematy. Zgoda kończy się, gdy receptą na wszystkie staje się drożyzna jako moralitet. Ludzie nie głosują „źle”, bo nie przeczytali 20 stron. Czasem głosują, bo ktoś im z katedry tłumaczy, że faktura ma wychowywać.Tania woda w kranie nie jest dowodem głupoty. Jest skutkiem polityki, inwestycji albo ich braku. Droga woda w restauracji za 20–30 zł za butelkę to moda i marża, nie lekcja hydrologii. Mieszać te dwa światy to tak, jakby leczyć suszę cennikiem San Pellegrino.
Co zamiast kazania o drożyźnie
Jeśli sieć cieknie, trzeba ją łatać — z taryfy, z budżetu, z porządku w spółce, nie z kazania. Jeśli ktoś leje wężem po betonie w upał, niech drożeje jego nadmiar, nie pierwszy metr dla rodziny w bloku. Taryfa progresywna ma sens jako sygnał, nie jako ideologia „im drożej, tym mądrzej”.Prof. Markowski: woda musi być droga, rzeczy muszą być drogie — to zdanie wygodne dla tych, którzy nie stoją w kolejce po paragon. Koszt ma być uczciwy. Uczciwy nie znaczy maksymalny. Uczciwy znaczy: widać, za co płacisz, i widać, że rura nie idzie w premie. Reszta to salonowy minimalizm: niech się ludzie dostosują. Dostosują. Do sklepu z tańszą marką. Albo do urny.Wyśmiać tezę profesora to nie zaprzeczyć fizyce wody. To nie pozwolić, by z wykładu o zasobie zrobił się program drożyzny dla wszystkich — oprócz tych, którzy ten wykład wygłaszają.
MojaPL.pl
Źródła: natemat.pl (wypowiedzi prof. R. Markowskiego o wodzie jako wyzwaniu), money.pl i portalsamorzadowy.pl (taryfy za wodę), upwr.edu.pl, paradoks wody i diamentów (Smith), haps.pl (ceny wody w gastronomii).
