Byli prezydenci Ukrainy Leonid Kuczma i Wiktor Juszczenko oraz Petro Poroszenko podjęli zdecydowany krok, rezygnując z najwyższego polskiego odznaczenia. Ich decyzja jest bezpośrednią reakcją na odważne stanowisko prezydenta Karola Nawrockiego.
Kuczma, Juszczenko i Poroszenko zrzekają się Orderu Orła Białego
Taką informację podały w sobotę media ukraińskie i polskie. Byli prezydenci Ukrainy Leonid Kuczma oraz Wiktor Juszczenko postanowili zrezygnować z Orderu Orła Białego. Order ten otrzymali w przeszłości od polskich władz. Ich decyzja jest jednoznaczną odpowiedzią na podjęte przez prezydenta RP Karola Nawrockiego działanie. Chodzi o odebranie tego odznaczenia prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu. Powodem jest nadanie ukraińskiej jednostce imienia „Bohaterów UPA”.
Historyczna decyzja prezydenta Nawrockiego w obronie polskiej pamięci
Prezydent Karol Nawrocki, kierując się troską o prawdę historyczną i szacunek dla ofiar ludobójstwa dokonanego przez UPA na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, podjął decyzję o pozbawieniu Wołodymyra Zełenskiego Orderu Orła Białego. Najwyższe polskie odznaczenie państwowe nie może być nadawane osobom lub w warunkach, które godzą w polską godność narodową i pamięć o zamordowanych Polakach. Ta decyzja, choć kontrowersyjna dla niektórych ukraińskich polityków, jest wyrazem suwerennej postawy Rzeczypospolitej.
Oświadczenie Leonida Kuczmy – podkreślenie dawnej współpracy
Leonid Kuczma, odznaczony Orderem Orła Białego w 1997 roku przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego, opublikował oświadczenie, w którym bezpośrednio odniósł się do decyzji prezydenta Nawrockiego. Były prezydent Ukrainy zaznaczył, że budowanie dobrych relacji z Polską było jednym z priorytetów jego prezydentury. Przypomniał wspólne działania z Kwaśniewskim. Szczególnie wymienił oświadczenie o pojednaniu z 2003 roku. Wskazał również zasadę „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”, popartą duchowym autorytetem Jana Pawła II. Kuczma podkreślił także ogromne wsparcie Polski dla Ukrainy od początku rosyjskiej agresji. Wyraził nadzieję, że obecny „nieprzyjazny krok” nie przekreśli dotychczasowego dorobku. Jednocześnie ostrzegł przed wspólnym zagrożeniem ze strony Rosji. Podkreślił, że to zagrożenie nie powinno być przesłonięte historycznymi sporami.
Stanowisko Wiktora Juszczenki – symbol szacunku dla narodu ukraińskiego
Również Wiktor Juszczenko, trzeci prezydent Ukrainy, zrezygnował z Orderu Orła Białego. Jak przekazała jego rzeczniczka Iryna Wannikowa, odznaczenie to stało się przede wszystkim symbolem szacunku dla narodu ukraińskiego walczącego o wolność. Juszczenko przypomniał wzruszające chwile pojednania. Wspomniał łzy w oczach jego i prezydenta Lecha Kaczyńskiego podczas uroczystości w Hucie Pieniackiej. Wspólne oddanie hołdu ofiarom w Pawłokomie oraz drogę wzajemnego przebaczenia mimo tragicznej historii także zapisały się w pamięci. Podkreślił, że ukraińskie wojsko broni dziś nie tylko własnego kraju. Powiedział, że broni także wschodniej flanki całej Europy. Według niego, działania osłabiające polsko-ukraińską jedność służą wyłącznie Kremlowi.
Kontekst historyczny i prawda o UPA
Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego ma głębokie uzasadnienie w faktach historycznych. Ukraińska Powstańcza Armia (UPA) oraz Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) są odpowiedzialne za masowe ludobójstwo polskiej ludności cywilnej w latach 1943–1945. Historycy szacują, że zamordowano wówczas od 80 do nawet 100 tysięcy Polaków. Zginęli w bestialski sposób, z użyciem narzędzi rolniczych, paleniem żywcem i masakrami całych wiosek. Polska nie może akceptować państwowej gloryfikacji formacji odpowiedzialnych za te zbrodnie. Obrona pamięci o Wołyniu nie jest aktem wrogości wobec Ukrainy. Jest obowiązkiem każdego polskiego przywódcy.
Znaczenie dla polsko-ukraińskich relacji
Mimo rezygnacji Kuczmy i Juszczenki Polska nadal pozostaje jednym z największych sojuszników Ukrainy w walce z rosyjską inwazją. Dostarcza wsparcie militarne, humanitarne i dyplomatyczne. Prezydent Nawrocki jasno podkreśla, że jego decyzja nie zmienia strategicznego partnerstwa. Jednak wyznacza jasne granice szacunku dla polskiej historii i ofiar. Reakcje ukraińskich polityków pokazują, jak głęboko zakorzeniona jest na Ukrainie narracja gloryfikująca UPA. To pozostaje największą przeszkodą w pełnym pojednaniu.
Polska suwerenność i obrona godności narodowej
W obliczu presji geopolitycznej Polska udowadnia, że nie jest krajem, który dla doraźnych korzyści rezygnuje z własnej tożsamości. Prezydent Karol Nawrocki wykazał się odwagą. Podjął decyzję zgodną z oczekiwaniami większości patriotycznie myślących Polaków. Rezygnacje byłych ukraińskich prezydentów z Orderu Orła Białego nie osłabiają tej postawy. Przeciwnie, podkreślają, jak ważna jest konsekwencja w obronie prawdy historycznej.
Podsumowanie
Kuczma i Juszczenko zrzekają się Orderu Orła Białego w proteście przeciwko decyzji prezydenta Karola Nawrockiego. Jednak Polska nie może odstąpić od obrony pamięci o ofiarach wołyńskiego ludobójstwa. Tylko na fundamencie prawdy, a nie fałszywego pojednania, można budować trwałe i godne relacje między narodami. Prezydent Nawrocki pokazał, że polska racja stanu ma swoje granice. Nie przekroczy ich nawet w najtrudniejszych czasach.
MojaPL.pl
Źródła: rp.pl, RMF24, Kresy.pl, oficjalne oświadczenia na Facebooku Darki Olifer i Iryny Wannikowej, relacje PAP oraz Interia.
