Urodzona w Moskwie żydowska rabin Tanya Segal stoi na czele Fundacji Centrum Judaizmu Postępowego związanej z reformowaną społecznością żydowską Beit Kraków. Organizacja od lat stara się o pełną kontrolę nad zabytkową synagogą Lednitzerów – jedyną zachowaną synagogą podwórkową w Krakowie.
Historia dawnej synagogi Lednitzerów
Budynek przy ul. Mostowej i Trynitarskiej przed wojną służył lokalnej społeczności żydowskiej. Podczas okupacji niemieckiej został zdewastowany i zamieniony na magazyn. W czasach PRL działały w nim Szklarskie Zakłady Przetwórcze „Przełom”, co doprowadziło do znacznych zniszczeń – wybito otwory wentylacyjne, wmurowano rury i postawiono toalety. Dziś obiekt znajduje się w bardzo złym stanie technicznym.
Działania reformowanej społeczności Beit Kraków
Społeczność Beit Kraków działa od 2009 roku. Jej duchową liderką jest urodzona w Moskwie żydowska rabin Tanya Segal – pierwsza kobieta pełniąca funkcję rabina na pełny etat w Polsce. Fundacja wynajęła część budynku w 2018 roku. Kolejną część wynajęła w 2020 roku. Jednocześnie zobowiązała się do prowadzenia działalności kulturalno-religijnej. Ponadto fundacja zobowiązała się do przeprowadzenia remontu.
Problemy proceduralne i spory z zarządcami
Budynek leży na dwóch działkach, co znacząco komplikuje remont. Fundacja oskarża Zarząd Budynków Komunalnych oraz Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wieloletnie opóźnienia. Natomiast ZBK twierdzi, że fundacja nie realizuje zobowiązań remontowych mimo wielokrotnych zaproszeń na spotkania. Urodzona w Moskwie żydowska rabin Tanya Segal zwróciła się nawet do prezydenta Krakowa Aleksandra Miszalskiego o interwencję. Podkreśliła, że synagoga przetrwała wojnę, Holocaust, komunizm i deweloperów. Jednak dziś jej stan jest dramatyczny.
Ochrona polskiego dziedzictwa i suwerenności
Z perspektywy konserwatywnej i patriotycznej sprawa ta budzi uzasadnione pytania o priorytety w gospodarowaniu zabytkami w Krakowie – jednym z najważniejszych miast dla polskiej tożsamości. Polskie prawo musi przede wszystkim chronić interes narodowy i spójność historyczną Kazimierza. Nie powinno ułatwiać przejmowania obiektów przez zagraniczne podmioty, nawet jeśli działają w dobrej wierze. Wielu komentatorów zwraca uwagę na szerszy kontekst reprywatyzacji i aktywności społeczności żydowskich w Polsce. Podkreślają przy tym potrzebę pełnej transparentności i poszanowania praw właścicieli oraz mieszkańców.
Opracowanie: MojaPL.pl
Źródła:
Kresy.pl (4 maja 2026)
Gazeta Wyborcza – relacja z 2026 r.
Jewish Telegraphic Agency (JTA) – sierpień 2025
