W gminie Dołhobyczów nieznani sprawcy uszkodzili napisy na kamiennym obelisku UPA. Resort spraw wewnętrznych i hrubieszowska policja potwierdzają śledztwo, zabezpieczanie dowodów i przesłuchania. To kolejny akt wandalizmu w tym miejscu.
Pomnik UPA zniszczony Hrubieszów. Co ustaliły służby
Rzeczniczka MSWiA Karolina Gałecka oświadczyła, że osoby, które zniszczyły pomnik UPA w Białymstoku koło Hrubieszowa, nie pozostaną bezkarne. Podkreśliła, że policjanci zabezpieczają dowody. W serwisie X napisała: „Sprawcy zniszczenia pomnika w Białymstoku nie pozostaną bezkarni. Policjanci zabezpieczają dowody i przesłuchują świadków”. Wcześniej analogiczny komunikat wydała policja w Hrubieszowie. Funkcjonariusze poinformowali, że sprawcy zniszczenia pomnika w miejscowości Białystok nie pozostaną bezkarni. Dochodzenie prowadzone jest w kierunku znieważenia pomnika, nienawiści na tle narodowościowym oraz uszkodzenia mienia. Hasło pomnik UPA zniszczony Hrubieszów oddaje miejsce i charakter zdarzenia. Chodzi o uroczysko Białystok w gminie Dołhobyczów, w powiecie hrubieszowskim, na Lubelszczyźnie. Miejsce to jest kilka kilometrów od granicy.
Uszkodzone napisy na kamiennym obelisku
Według ustaleń w minioną niedzielę nieznani sprawcy uszkodzili napisy na kamiennym obelisku. Śledztwo dotyczy znieważenia pomnika i miejsca spoczynku żołnierzy ukraińskich. Dotyczy także nienawiści na tle narodowościowym oraz uszkodzenia mienia. Do momentu publikacji materiału źródłowego nikt nie został zatrzymany. Pomnik UPA zniszczony Hrubieszów to sprawa formalnie prowadzona przez lokalną policję przy publicznym poparciu MSWiA. Resort i mundurowi używają tego samego przekazu: bezkarności nie będzie, dowody są zbierane, świadkowie są przesłuchiwani. Obiekt nie jest zwykłą tablicą przy drodze. To pomnik i miejsce pochówku żołnierzy Ukraińskiej Powstańczej Armii, którzy zginęli w walce z NKWD w 1946 roku. W uroczysku Białystok, w pobliżu miejscowości Liski, spoczywa 41 żołnierzy UPA poległych w starciu z oddziałem NKWD pod Liskami w lutym 1946 r. Upamiętnienie istnieje od lat 90. XX wieku. Obecny kamienny obelisk z wyrytymi nazwiskami stoi od 2019 roku.
To nie pierwszy atak na ten sam obiekt
Do podobnych aktów wandalizmu dochodziło już wcześniej. Kilka tygodni przed wrześniowym uszkodzeniem napisów odkryto, że pomnik pomalowano sprejem i wycięto łuk zdobiący obelisk. Ten łuk stanowił integralną część obiektu. W sierpniu MSWiA informowało, że zabezpieczono ślady materialne: puszkę po farbie w sprayu, butelkę po alkoholu i koszulkę. W zaroślach odnaleziono odcięty łuk. Powtórzenie ataku na ten sam kamień pokazuje, że miejsce jest stale w centrum sporu o pamięć. Policja po kolejnym uszkodzeniu napisów znów prowadzi postępowanie o znieważenie miejsca spoczynku i o nienawiść na tle narodowościowym. W debacie publicznej obiekt budzi skrajne oceny. Jedni traktują go jako grób poległych w walce z sowieckim NKWD. Inni wskazują, że UPA odpowiada za zbrodnie na polskiej ludności, w tym ludobójstwo wołyńskie. Zaznaczają także, że upamiętnienie formacji na polskiej ziemi jest dla wielu rodzin ofiar nieakceptowalne. Artykuł źródłowy ogranicza się do faktów o zniszczeniu, kwalifikacji prawnej i stanowisku MSWiA.
Stanowisko MSWiA i zakres śledztwa
Komunikat Karoliny Gałeckiej jest krótki i stanowczy. Ministerstwo nie ogłosiło nazwisk sprawców. Potwierdziło natomiast, że policja działa, zabezpiecza materiał dowodowy i przesłuchuje świadków. To samo wynika z komunikatu Komendy Powiatowej Policji w Hrubieszowie. Kwalifikacja czynu obejmuje trzy tropy: znieważenie pomnika, nienawiść na tle narodowościowym i uszkodzenie mienia. Dodatkowo postępowanie dotyczy znieważenia miejsca spoczynku żołnierzy ukraińskich. Brak zatrzymań oznacza, że na etapie opisanym przez Wirtualną Polskę 10 września 2026 r. sprawcy formalnie pozostawali nieustaleni. Późniejsze doniesienia z 11 września 2026 r. informowały, że europoseł Grzegorz Braun opublikował nagranie, na którym uderza młotem w ten sam obelisk i wzywa do jego usunięcia. Prokuratura w Zamościu potwierdzała zabezpieczenie nagrania i przesłuchania, bez postawienia zarzutów w pierwszym komunikacie. Tych faktów nie było jeszcze w tekście WP z 10 września, który mówił o nieznanych sprawcach uszkodzenia napisów.
Co wynika z dokumentów służb
Pomnik UPA zniszczony Hrubieszów to sprawa lokalna o skutkach ogólnopolskich. Miejsce leży przy granicy, dotyczy mogiły z 1946 roku i wraca w mediach przy każdym kolejnym uszkodzeniu. Służby opisują czyn jako wandalizm i możliwą nienawiść narodowościową. Świadkowie są wzywani, ślady zabezpieczane, a MSWiA zapowiada, że sprawcy nie unikną odpowiedzialności. Do chwili komunikatów cytowanych przez Wirtualną Polskę nikt nie usłyszał zarzutów. Policja nie podała też, czy uszkodzenie napisów z niedzieli i wcześniejsze wycięcie łuku to działanie tych samych osób. Wiadomo jedynie, że obiekt był niszczony wielokrotnie. Obecna sprawa to kolejny rozdział tego samego konfliktu o pamięć.
Opracowanie: MojaPL.pl
Źródła: Wirtualna Polska (wiadomosci.wp.pl), komunikat policji w Hrubieszowie, wpis X rzeczniczki MSWiA Karoliny Gałeckiej, PAP, Notes from Poland, Ukrainska Prawda.
