Po makabrycznym odkryciu szczątków dzieci i niemowląt z wbitymi w czaszki gwoździami ukraińskie władze ponownie zezwoliły na ekshumacje w dawnych polskich wsiach Ostrówki i Wola Ostrowiecka. Sprawa dotyczy ofiar jednej z najokrutniejszych zbrodni UPA z sierpnia 1943 roku i pokazuje, jak powoli wychodzi na jaw prawda o ludobójstwie na Wołyniu.
Ekshumacje w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej – przełom po latach opóźnień
Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej poinformował o zgodzie na rozpoczęcie prac ekshumacyjnych w dawnych wsiach Ostrówki i Wola Ostrowiecka. Prace mają ruszyć 13 lipca 2026 roku i potrwać do początku sierpnia. To efekt wieloletnich starań polskich instytucji oraz rodzin ofiar. Wcześniej, w kwietniu 2026 roku, przeprowadzono tam prace poszukiwawcze, które pozwoliły zlokalizować kolejne zbiorowe mogiły.W poprzednich trzech etapach ekshumacji odnaleziono szczątki 674 Polaków zamordowanych 30 sierpnia 1943 roku przez oddziały OUN-UPA. Teraz, po usunięciu kości dzieci i niemowląt, u których archeolodzy znaleźli wbite w czaszki gwoździe, strona ukraińska wyraziła zgodę na kolejne ekshumacje w Ostrówkach w Woli Ostrowieckiej. To ważny, choć spóźniony sygnał w sprawie pamięci o ofiarach zbrodni wołyńskiej.
Makabra zbrodni UPA w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej
30 sierpnia 1943 roku oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii zaatakowały polskie wsie Ostrówki i Wola Ostrowiecka. Mordowano mężczyzn, kobiety, dzieci i niemowlęta w sposób wyjątkowo barbarzyński. Ofiary ginęły od siekier, wideł i noży, wielu palono żywcem w stodołach. Według relacji i późniejszych ustaleń archeologicznych, wśród ofiar znajdowały się również niemowlęta, którym wbito gwoździe w czaszki.Teren obu wsi stał się jednym wielkim cmentarzem. Wcześniejsze ekshumacje potwierdziły skalę okrucieństwa – wydobyto szczątki setek Polaków, w tym wielu dzieci. Odkrycia takie jak gwoździe wbite w czaszki dzieci pokazują bestialski charakter zbrodni popełnionych przez ukraińskich nacjonalistów na ludności cywilnej.
Historia walki o ekshumacje ofiar zbrodni wołyńskiej
Od lat polskie rodziny i Instytut Pamięci Narodowej domagają się godnego pochówku ofiar. Pierwsze prace ekshumacyjne w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej przeprowadzono już w 1992 roku. Kolejne etapy miały miejsce w 2011 i 2015 roku. Mimo to przez długi czas ukraińska strona blokowała lub opóźniała pełne ekshumacje w setkach innych miejsc kaźni.W 2026 roku sytuacja uległa zmianie. Po kwietniowych pracach poszukiwawczych i odkryciu nowych grobów, w tym tych zawierających szczątki dzieci z widocznymi śladami tortur, uzyskano zgodę na pełne ekshumacje. Ukraiński IPN potwierdził termin rozpoczęcia prac na 13 lipca. Polscy specjaliści z Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN wezmą w nich udział.
Dlaczego ekshumacje w Ostrówkach mają tak duże znaczenie?
Ekshumacje w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej to nie tylko kwestia pochówku szczątków. To element szerszej walki o prawdę historyczną o zbrodni wołyńskiej. Szacuje się, że w latach 1943–1945 ukraińscy nacjonaliści z OUN-UPA zamordowali na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej od 50 do 100 tysięcy Polaków. Wiele miejsc kaźni pozostaje nadal nieodkrytych.Zgoda na ekshumacje w Ostrówkach po ujawnieniu makabrycznych szczegółów, takich jak gwoździe w czaszkach dzieci, pokazuje, że prawda nie da się długo ukrywać. Jednocześnie pozostaje pytanie o pozostałe około 1500 miejsc banderowskiej kaźni, na które wciąż czeka się na zgodę ukraińskiego IPN.
Co dalej z pamięcią ofiar zbrodni wołyńskiej?
Polskie władze i organizacje kombatanckie podkreślają, że pełne ekshumacje i godne upamiętnienie ofiar to warunek normalizacji relacji polsko-ukraińskich. Bez rozliczenia się z przeszłością trudno budować wspólną przyszłość. Ekshumacje w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej w 2026 roku są krokiem w dobrym kierunku, ale to dopiero początek.Rodziny ofiar liczą, że prace pozwolą na identyfikację kolejnych szczątków i ich uroczysty pochówek na cmentarzu w Ostrówkach. Jednocześnie apelują o przyspieszenie zgód na ekshumacje w innych miejscowościach Wołynia, gdzie wciąż spoczywają niewinne ofiary UPA.Ekshumacje w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej po odkryciu gwoździ w czaszkach polskich dzieci przypominają, że prawda historyczna wymaga odwagi i konsekwencji. Tylko pełne ujawnienie skali zbrodni wołyńskiej pozwoli oddać hołd zamordowanym i zapobiec zapomnieniu.
MojaPL.pl
Źródła: IPN.gov.pl, PAP, Zero.pl, PrzystanekHistoria.pl, Wikipedia (hasło Zbrodnia w Woli Ostrowieckiej – fakty historyczne).
