Lwowska Rada Obwodowa ogłosiła, że rok 2027 będzie poświęcony Romanowi Szuchewyczowi, Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz Ołehowi Olżyczowi. Decyzja ta spotkała się z krytyką ze strony polskich instytucji i polityków. 2027 rokiem UPA i Romana Szuchewycza we Lwowie stało się tematem ostrej dyskusji w kontekście relacji polsko-ukraińskich.
Decyzja Lwowskiej Rady Obwodowej w sprawie patronów roku
Informacje o uchwale potwierdziły wcześniej lokalne media we Lwowie. Miejscowi samorządowcy uhonorowali między innymi Ukraińską Armię Powstańczą w 85. rocznicę jej powstania. Ponadto w przyszłym roku poeta Ołeh Ołżycz zostanie uhonorowany z okazji 120. rocznicy jego urodzin – przekazał serwis Lviv Post.
W 2027 roku planowane jest organizowanie wydarzeń pamięciowych, naukowych, kulturalnych, artystycznych, edukacyjnych i informacyjnych poświęconych Szuchewyczowi, Ukraińskiej Armii Powstańczej oraz Olżyczowi w regionie lwowskim. Taką informację przekazali dziennikarze ukraińskiego portalu. Rok 2027 – rokiem UPA i Romana Szuchewycza we Lwowie – ma być okresem intensywnych działań upamiętniających na terenie obwodu.
Karolina Romanowska przypomniała na platformie X, że uczczony właśnie we Lwowie Roman Szuchewycz dowodził Ukraińską Powstańczą Armią. Podkreśliła, że ponosi odpowiedzialność polityczną oraz dowódczą za antypolską kampanię, którą UPA kontynuowała pod jego kierownictwem.
Stanowisko Instytutu Pamięci Narodowej
Instytut Pamięci Narodowej odniósł się do zapadłej w Ukrainie decyzji. Określił Szuchewycza mianem architekta zbrodni i podkreślił, że zapisał on czarną kartę historii. Dodatkowo polska instytucja zaznaczyła, że był on współtwórcą działających u boku Niemców jednostek, w tym batalionu Nachtigall. Wskazała też, że z tego powodu należał do osób odpowiedzialnych za zbrodnie dokonane na Polakach, Żydach, Białorusinach, Ukraińcach, Rosjanach i przedstawicielach innych narodowości na Białorusi, Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej.
W ocenie IPN decyzja Lwowskiej Rady Obwodowej wpisuje się w długotrwały proces budowy oficjalnego kultu Szuchewycza i innych zwolenników ukraińskiego radykalnego nacjonalizmu. Instytut przypomniał słowa rozkazu wydanego przez Szuchewycza do podległych mu dowódców: „W pień wycinać. Czysto polskie wsie palić, wsie mieszane – tylko polską ludność niszczyć”.
IPN opisał dowódcę UPA jako jednego z odpowiedzialnych za ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów, ale także autora budowanego do dziś kłamstwa zaprzeczającego zbrodniom dokonanym w latach 1943-1945. Zaznaczył także, że Szuchewycz był współautorem strategii terroru zmierzającej do destabilizacji Małopolski Wschodniej i Wołynia. Podkreślił również, że świadomie i z premedytacją budował kłamstwo negujące skalę ludobójstwa dokonanego przez jego własnych podwładnych oraz cele przyświecające ukraińskim nacjonalistom. Rok 2027 rokiem UPA i Romana Szuchewycza we Lwowie budzi w tym kontekście szczególne kontrowersje.
Reakcje polskich polityków na uchwałę
Na decyzję lwowskich radnych zareagowali także polscy politycy. Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki powiedział na antenie Polsat News: „Z jednej strony polskie władze, państwo polskie, polscy obywatele, polskie społeczeństwo, nasz naród wyszedł z sercem na dłoni po to, żeby pomagać Ukraińcom, którzy uciekali przed piekłem wojny Putina, a z drugiej strony nie ma wzajemności”.
Dodał: „Jeżeli chce się gloryfikować zbrodniarzy, którzy mordowali Polaków tylko dlatego, że byli Polakami, no to mówienie o tym, że nie ma wzajemności to jest najdelikatniejsze określenie, jakiego używam z uwagi na pełnioną funkcję szefa Kancelarii Prezydenta”.
Z kolei wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz określił decyzję lwowskich samorządowców jako nieakceptowalną. „Nie buduje (ona) wzajemnego zaufania między narodami, lecz wzmacnia podziały. Konieczne jest odcięcie się władz Ukrainy od tego stanowiska” – przekazał lider PSL na platformie X.
Rok 2027 rokiem UPA i Romana Szuchewycza we Lwowie pozostaje tematem, który wymaga odpowiedzi ze strony władz ukraińskich. Polskie instytucje i politycy podkreślają potrzebę uwzględnienia historycznej prawdy w działaniach upamiętniających. Decyzja obwodu lwowskiego wpływa na bieżące relacje dwustronne. Polska konsekwentnie wspiera Ukrainę w obliczu rosyjskiej agresji, jednocześnie oczekując poszanowania pamięci ofiar zbrodni z lat 1943-1945.
Uchwała Lwowskiej Rady Obwodowej stanowi kolejny element dyskusji o historii i jej roli w budowaniu sąsiedzkich stosunków. Zarówno Instytut Pamięci Narodowej, jak i przedstawiciele polskich władz wskazują na konieczność jasnego stanowiska w sprawie odpowiedzialności za zbrodnie popełnione na cywilnej ludności polskiej. Rok 2027 rokiem UPA i Romana Szuchewycza we Lwowie będzie okresem, w którym te kwestie mogą powracać w debacie publicznej po obu stronach granicy.
Opracowanie: MojaPL.pl
Źródła: Wydarzenia Interia (artykuł z 20.10.2026), dzieje.pl, wiadomosci.wp.pl, oficjalne komunikaty Lwowskiej Rady Obwodowej i IPN.
