Adam Michnik, wieloletni redaktor naczelny „Gazety Wyborczej”, w okolicznościowym wywiadzie z okazji 80. urodzin zaapelował do rodaków: „Dzisiaj każdy uczciwy Polak powinien powiedzieć: jestem Ukraińcem”. Słowa te, opublikowane m.in. w kontekście wsparcia dla Ukrainy w wojnie z Rosją, spotkały się z ostrą reakcją części opinii publicznej.
Apel Adama Michnika w wywiadzie na 80. urodziny
17 października 2026 roku Adam Michnik obchodzi 80. urodziny. W wywiadzie, który ukazał się m.in. na łamach Newsweeka, naczelny „Gazety Wyborczej” sformułował krótki apel: „Dzisiaj każdy uczciwy Polak powinien powiedzieć: jestem Ukraińcem”. Wypowiedź wpisuje się w wcześniejsze deklaracje Michnika. Już wcześniej mówił, że „dziś wszyscy jesteśmy Ukraińcami”, porównując to do hasła z 1968 roku „wszyscy jesteśmy niemieckimi Żydami”.Newsweek
Michnik, były działacz opozycji antykomunistycznej, współzałożyciel KOR-u i uczestnik Okrągłego Stołu, od lat podkreśla solidarność z Ukrainą wobec rosyjskiej agresji. W jednym z wcześniejszych wykładów mówił o prawie Ukraińców do własnej tożsamości i państwa demokratycznego. Dodatkowo podkreślał, że każdy zabity Ukrainiec to cios w serce europejskiej demokracji.
Kontekst biografii i wcześniejsze wypowiedzi
Adam Michnik urodził się 17 października 1946 roku w Warszawie. Był wielokrotnie więziony w PRL, m.in. po wydarzeniach marca 1968 i w stanie wojennym. Po 1989 roku stał się jednym z najbardziej wpływowych publicystów, kierując „Gazetą Wyborczą” od jej powstania. Przez dekady bronił demokracji, pluralizmu i rozliczeń z przeszłością, jednocześnie krytykując zarówno rządy PiS, jak i niektóre decyzje obecnej koalicji.
Jego wsparcie dla Ukrainy nie jest nowe. W 2022 roku, tuż po pełnoskalowej inwazji Rosji, pisał o konieczności powiedzenia głośno, że „jesteśmy wszyscy Ukraińcami”. Podobne tony pojawiały się w jego tekstach i wystąpieniach w 2026 roku, w tym podczas szczytów o demokracji i mediach.
Reakcje na apel o identyfikację z Ukrainą
Słowa Michnika wywołały natychmiastową dyskusję. Część komentatorów i użytkowników mediów społecznościowych uznała apel za kontrowersyjny w kontekście historycznych sporów polsko-ukraińskich, w tym zbrodni wołyńskiej i kwestii ekshumacji. Niektórzy odpowiadali, że są uczciwymi Polakami, ale nie identyfikują się jako Ukraińcy. Inni widzieli w wypowiedzi kontynuację linii „Wyborczej” popierającej pomoc dla Kijowa.
Z drugiej strony zwolennicy Michnika podkreślają, że chodzi o moralną solidarność z narodem walczącym z agresją, a nie o rezygnację z polskiej tożsamości. Sam Michnik wielokrotnie mówił o potrzebie dialogu i o tym, że przeszłość nie może krępować przyszłości. Jednak jednocześnie krytykował niektóre gesty strony ukraińskiej wobec polskiej pamięci.
Znaczenie wypowiedzi w polskim sporze o Ukrainę
Apel „jestem Ukraińcem” padł w momencie, gdy relacje polsko-ukraińskie pozostają złożone: z jednej strony trwa pomoc militarna i humanitarna. Jednocześnie występują napięcia wokół historycznych rozliczeń, statusu uchodźców i interesów gospodarczych. Michnik, jako postać symboliczna dla części środowisk liberalnych, swoim stwierdzeniem zaostrzył debatę o granicach solidarności i definicji „uczciwego Polaka”.
Dla jednych jest to wezwanie do odwagi i bycia w mniejszości. Dla innych – próba narzucenia tożsamości sprzecznej z polskim doświadczeniem historycznym. Niezależnie od oceny, słowa naczelnego „Gazety Wyborczej” na 80. urodziny stały się kolejnym elementem trwającego od lat sporu o kształt polskiej polityki wobec Ukrainy i pamięć o przeszłości.
Opracowanie: MojaPL.pl
Źródła: wywiad z Adamem Michnikiem w Newsweeku (17.10.2026), wcześniejsze teksty i wykłady Michnika w „Gazecie Wyborczej”, doniesienia o reakcjach w mediach społecznościowych oraz biografia publiczna naczelnego.
