Habilitacja Roberta Kropiwnickiego na Uniwersytecie SWPS okazała się dramatem naukowym w czterech aktach. Recenzenci powiązani ze środowiskiem Koalicji Obywatelskiej wysoko ocenili monografię pełną błędów merytorycznych, terminologicznych i nieaktualnych przepisów.
Habilitacja Roberta Kropiwnickiego – prolog i kontekst postępowania
Habilitacja Roberta Kropiwnickiego stała się przedmiotem szczegółowej analizy dr. Macieja Pacha z Poznańskiego Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk. Głównym osiągnięciem naukowym w postępowaniu na Uniwersytecie SWPS była monografia z 2024 roku zatytułowana „Pozycja ustrojowa posła w Polsce. Stan obecny i perspektywy”. Recenzentami zostali dr hab. Ryszard Balicki, prof. UWr, dr hab. Joanna Juchniewicz, prof. UWM, dr hab. Anna Rakowska, prof. UŁ oraz dr hab. Konrad Składowski, prof. UŁ. Robert Kropiwnicki, wieloletni poseł Koalicji Obywatelskiej i ówczesny sekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych, sprawuje mandat parlamentarny od wielu lat. Klub KO zgłosił Balickiego i Składowskiego do Państwowej Komisji Wyborczej – obaj zasiadają w PKW już drugą kadencję.
Akt pierwszy: wybór tematu i ocena merytoryczna monografii
Prof. Balicki uznał wybór tematu za w pełni uzasadniony, wskazując, że w polskiej literaturze brakowało monograficznego opracowania całościowo poświęconego statusowi posła. Tymczasem w fachowej literaturze istnieje wiele szczegółowych i wartościowych opracowań na ten temat, które sam autor wykorzystał. Inna recenzentka, prof. Anna Rakowska, zauważyła jednak „deficyt przypisów” – wartościowe prace są powoływane zbyt rzadko. W zakończeniu monografii autor pisze o równości posłów, która w praktyce jest pozorna, ponieważ posłowie większości mają więcej możliwości oddziaływania. Dr Pach określa te sformułowania jako infantylne. Prof. Balicki stwierdził, że nie odnajduje w pracy twierdzeń oczywiście nieprawidłowych lub rażąco niekompletnych.
Akt drugi: konkretne błędy faktograficzne w pracy habilitacyjnej
Na stronie 181 monografii autor twierdzi, że sekretarze stanu, określani przez niego jako ministrowie bez teki, ponoszą odpowiedzialność konstytucyjną przed Trybunałem Stanu. Tymczasem sekretarze stanu nie wchodzą w skład Rady Ministrów (art. 147 Konstytucji), a odpowiedzialność przed Trybunałem Stanu dotyczy członków Rady Ministrów (art. 198 ust. 1 Konstytucji). Na stronie 266, w fragmencie o Rzeczniku Praw Obywatelskich, Kropiwnicki pisze, że ustawa przemilcza, kto może „uruchomić uchwałę” o odwołaniu w przypadku zrzeczenia się urzędu. Art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o RPO jasno reguluje, że Sejm odwołuje Rzecznika na wniosek Marszałka Sejmu. Obecne brzmienie przepisu obowiązuje od 15 marca 2007 r., czego monografia z 2024 r. nie odnotowała.
Akt trzeci: problemy terminologiczne i językowe
W pracy występują liczne kiksy terminologiczne zaskakujące na poziomie doktoratu habilitowanego. Przykładem jest sformułowanie „uruchomienie uchwały” – organ inicjuje podjęcie uchwały, a nie „uruchamia”. Pojawiają się też konstrukcje typu „pozycja ustrojowa idei mandatu wolnego”, podczas gdy pozycja ustrojowa dotyczy organów władzy publicznej, a nie idei. Recenzenci ocenili książkę bardzo wysoko mimo tych braków. Dr Pach podkreśla, że nie wystarczy stosować jakąś metodę – należy robić to poprawnie.
Akt czwarty: szerszy kontekst powiązań i standardów nauki
Postępowanie habilitacyjne odbywało się w środowisku, w którym część recenzentów miała powiązania ze środowiskiem Koalicji Obywatelskiej. Prof. Joanna Juchniewicz i prof. Anna Rakowska przygotowywały opinie na zlecenie Ministerstwa Sprawiedliwości w sprawach budzących kontrowersje. Dodatkowo pojawiały się informacje o zleceniach dla kancelarii powiązanej z prof. Markiem Chmajem, członkiem komisji habilitacyjnej, ze spółek nadzorowanych przez resort, w którym Kropiwnicki pełnił funkcję sekretarza stanu. Habilitacja Roberta Kropiwnickiego pokazuje, że pytanie o wymagania wobec studentów pierwszego roku w porównaniu z doktorami habilitowanymi nie jest retoryczne. Monografia wypełniająca rzekomą lukę, zawierająca błędy faktograficzne i terminologiczne, uzyskała pozytywne oceny. Całość postępowania ujawnia mechanizmy, w których polityczne powiązania i formalne procedury mogą przysłaniać merytoryczną rzetelność. Dr Maciej Pach dokumentuje te problemy na podstawie dostępnych recenzji i treści samej monografii, nie kwestionując prawa do legitymowania się stopniem, lecz wskazując na obniżenie standardów.
MojaPL.pl
Źródła: rp.pl, pl.wikipedia.org (biogram Roberta Kropiwnickiego), sciencewatch.pl, rmf24.pl, onet.pl, gpcodziennie.pl (informacje o składzie komisji i powiązaniach).
