Parlament Europejski przyjął rezolucję wyrażającą ubolewanie nad decyzją prezydenta Zełenskiego o nadaniu jednostce ukraińskiej imienia „Bohaterów UPA”. Kraje bałtyckie, na czele z Litwą, aktywnie sprzeciwiły się polskiej inicjatywie potępienia gloryfikacji UPA – kluczowej frazy kluczowej w kontekście historycznych napięć polsko-ukraińskich.
Kraje bałtyckie blokują potępienie kultu UPA w Parlamencie Europejskim
W Parlamencie Europejskim doszło do znaczącego starcia podczas prac nad rezolucją dotyczącą procesu akcesyjnego Ukrainy. Państwa bałtyckie, przede wszystkim Litwa, wsparte przez Łotwę i Estonię, energicznie sprzeciwiły się polskiej inicjatywie potępienia kultu UPA. Europosłowie z tych krajów argumentowali, cytując fragmenty książki Timothy’ego Snydera „Skrwawione ziemie”, że sprawa jest „skomplikowana”. Według nich nie należy angażować PE w „polskie spory historyczne z sąsiadami”. Prof. Sławomir Dębski zwrócił uwagę na rolę litewskich europosłów, którzy prowadzili działania blokujące rezolucję. Ich wysiłki wsparli koledzy z Łotwy i Estonii. To pokazało wyraźne preferencje regionalnych sojuszników Polski wobec Ukrainy kosztem polskich interesów historycznych i pamięci narodowej.
Reakcja Krzysztofa Bosaka na postawę państw bałtyckich
Krzysztof Bosak, wicemarszałek Sejmu i lider Konfederacji, stanowczo skomentował sytuację. Potwierdził, że w starciu w Parlamencie Europejskim państwa bałtyckie, a zwłaszcza Litwa, najbardziej grały przeciw polskiej inicjatywie potępienia kultu UPA. Jako przykłady wskazał wystąpienia europosłów Gražulisa z ESN oraz Jukievičienė z EPP.
Bosak podkreślił, że jest to kolejny przejaw pryskania złudzeń i porażki polskiej polityki wschodniej. Zdaniem polityka Bałtowie chętniej współpracują z Ukrainą niż z Polską w kwestiach historycznych, co podważa dotychczasowe założenia sojuszy regionalnych.
Rezolucja PE dotycząca gloryfikacji UPA przez Zełenskiego
Parlament Europejski przyjął w środę rezolucję, w której wyraził ubolewanie nad niepotrzebną i niesprowokowaną eskalacją ze strony prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego. Chodzi o decyzję nadania elitarnej jednostce Sił Zbrojnych Ukrainy imienia „Bohaterów UPA”. Rezolucja wpisuje się w szerszy kontekst procesu akcesyjnego Ukrainy do Unii Europejskiej. Podkreśla także potrzebę szacunku dla pamięci ofiar oraz unikania kontrowersyjnych upamiętnień dzielących narody.
Przyjęcie rezolucji, pomimo oporu ze strony krajów bałtyckich, stanowi ważny sygnał dla Kijowa. Pokazuje bowiem, że kwestie historyczne, w tym kult UPA, nie mogą być ignorowane w kontekście europejskiej integracji. Polska inicjatywa, wspierana przez część europosłów, w tym niemieckich, przyniosła efekt w postaci jasnego stanowiska PE.
Znaczenie potępienia kultu UPA dla stosunków polsko-ukraińskich
Kult UPA pozostaje jednym z najtrudniejszych tematów w relacjach polsko-ukraińskich. Upamiętnianie formacji odpowiedzialnej za masowe zbrodnie na ludności polskiej na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej budzi uzasadniony sprzeciw w Polsce. Decyzja Zełenskiego o nadaniu imienia jednostce wojskowej została odebrana jako prowokacja eskalująca napięcia. Państwa bałtyckie, mimo wspólnej historii sowieckiej okupacji i aktualnego zagrożenia ze strony Rosji, wybrały w tym przypadku wsparcie dla narracji ukraińskiej. Jednak taka postawa podkreśla wyzwania polskiej dyplomacji w budowaniu spójnego frontu w Europie Środkowo-Wschodniej wobec trudnych kart historii XX wieku.
Konsekwencje dla polskiej polityki zagranicznej
Reakcja Bosaka wskazuje na potrzebę realistycznej oceny sojuszy. Zamiast iluzji braterstwa, polska polityka wschodnia powinna opierać się na jasnym stawianiu warunków, w tym w kwestiach historycznych. Potępienie kultu UPA w PE to krok w dobrym kierunku. Niemniej jednak opór krajów bałtyckich pokazuje, że droga do pełnego porozumienia jest jeszcze daleka. W kontekście trwającej agresji Rosji na Ukrainę Polska konsekwentnie wspiera Kijów. Jednak nie może to oznaczać milczenia wobec gloryfikacji zbrodniarzy. Kult UPA musi być przedmiotem otwartej dyskusji na forum europejskim, co rezolucja PE częściowo umożliwia.
MojaPL.pl
Źródła: wpolityce.pl, tvn24.pl (informacje o rezolucji PE), oficjalne wpisy Krzysztofa Bosaka na X, dorzeczy.pl (kontekst wypowiedzi Bosaka).
