Mieszkańcy Częstochowy zdecydowali. Oficjalne wyniki referendum w Częstochowie z 25 października 2026 roku potwierdzają odwołanie zarówno prezydenta Krzysztofa Matyjaszczyka z Lewicy, jak i całej rady miasta. Frekwencja przekroczyła wymagane progi. Zdecydowana większość głosujących opowiedziała się za zmianą władzy. To wydarzenie zmienia układ sił w mieście pod Jasną Górą i otwiera drogę do przedterminowych wyborów.
Oficjalne wyniki referendum w Częstochowie potwierdzają odwołanie władz
Według danych delegatury Krajowego Biura Wyborczego w Częstochowie, w głosowaniu dotyczącym odwołania prezydenta wzięły udział 51 863 osoby. Wymagany próg ważności wynosił 46 625 głosów. Stanowiło to 3/5 liczby osób, które uczestniczyły w drugiej turze wyborów w 2024 roku. 97 proc. głosujących opowiedziało się za pozbawieniem Krzysztofa Matyjaszczyka urzędu.
W sprawie odwołania rady miasta wypowiedziało się 51 844 mieszkańców. Próg wynosił 48 754 osoby. Aż 96,2 proc. było za odwołaniem rady. Oba głosowania rozstrzygano niezależnie, co oznacza, że mieszkańcy mogli głosować różnie w każdej sprawie. Progi frekwencyjne oblicza się według przepisów jako trzy piąte liczby uczestników poprzednich wyborów. Uprawnionych do głosowania było około 158 tysięcy osób. Głosowanie przebiegło spokojnie, bez poważnych incydentów.
Pełnomocnik inicjatywy referendalnej Marcin Nocoń ocenił, że w Częstochowie zadziałał efekt Łukasza Gibały. Wyniki referendum w Częstochowie są już niepodważalne i wiążące.
Zarzuty korupcyjne i tło referendum w Częstochowie
Prezydent Krzysztof Matyjaszczyk od ośmiu miesięcy nie mógł pełnić funkcji, wchodzić do urzędu ani kontaktować się z pracownikami. Są to sankcje prokuratorskie. Obowiązki sprawował pierwszy zastępca Zdzisław Wolski. Centralne Biuro Antykorupcyjne zatrzymało go 25 lutego 2026 roku. Prokuratura postawiła mu zarzut przyjęcia co najmniej 40 tysięcy złotych w zamian za zmiany w budżecie miasta, które miały faworyzować jednego przedsiębiorcę. Dodatkowo zarzucono mu przyjęcie korzyści majątkowych od wielu osób na łączną kwotę nie mniejszą niż 129 tysięcy złotych.
W tym samym śledztwie zarzuty usłyszało ponad 20 osób, w tym wicemarszałek województwa śląskiego Bartłomiej S. z KO (zatrzymany już w październiku 2024 roku w związku z wcześniejszą funkcją wiceprezydenta Częstochowy). Zarzuty usłyszeli także kilku przedsiębiorców oraz dwóch radnych z Lewicy i KO. Matyjaszczyk twierdzi, że padł ofiarą pomówień. Zgodził się na podawanie nazwiska, od czerwca nie wypowiada się publicznie i został zawieszony w prawach członka Nowej Lewicy do wyjaśnienia sprawy.
Inicjatorzy referendum wskazywali również na nepotyzm w urzędzie i spółkach komunalnych. Partnerka prezydenta (obecnie żona) stanęła na czele Biura Ładu Korporacyjnego, które później zlikwidowano. Mówiono też o zadłużeniu miasta i braku kluczowych inwestycji, takich jak stadion Rakowa. Władze miasta podkreślały, że zadłużenie w stosunku do budżetu jest niższe niż w wielu dużych miastach. Ponadto władze wskazywały na rozwój Częstochowy w obecnej i poprzednich kadencjach. Komitet referendalny „Czas na referendum. Częstochowa 2026” stworzyli aktywiści oraz osoby związane wcześniej z Trzecią Drogą. Inicjatywę wsparło Prawo i Sprawiedliwość oraz inne ugrupowania prawicowe. Poseł Piotr Strach z Trzeciej Drogi był jednym z najbardziej aktywnych polityków w kampanii.
Co dalej po wynikach referendum w Częstochowie?
Do czasu przedterminowych wyborów Częstochową będzie zarządzać komisarz wyznaczony przez premiera. Marcin Nocoń poinformował, że jeszcze przed głosowaniem komitet wysłał list do Donalda Tuska z apelem, by nie był to nikt z lokalnego układu władzy. Rada miasta, w której większość miała koalicja Lewicy z Koalicją Obywatelską, legitymizowała prezydenta, dając mu wotum zaufania mimo zarzutów korupcyjnych. Wyniki referendum w Częstochowie oznaczają rządy komisaryczne. Oznaczają również konieczność wyłonienia nowych władz w przedterminowych wyborach.
Historia i kontekst polityczny w Częstochowie
Krzysztof Matyjaszczyk był prezydentem Częstochowy od 2010 roku, czyli przez 16 lat. Został wybrany w przedterminowych wyborach po odwołaniu w referendum prawicowego prezydenta Tadeusza Wrony. Reelekcję uzyskał w 2014 (II tura), 2018 (I tura) i 2024 roku (II tura). Ma 52 lata, jest inżynierem budownictwa po Politechnice Częstochowskiej, skończył studia podyplomowe z zarządzania. Działał w organizacjach studenckich i Federacji Młodych Socjaldemokratów. W 1999 roku wstąpił do SLD. Był radnym w 2002 i 2006 roku, w 2007 roku dostał się do Sejmu z listy lewicy i uczestniczył w pracach komisji śledczej ds. nacisków na służby specjalne.
Miasto rządzone było przez koalicję Nowej Lewicy i Koalicji Obywatelskiej. To była druga próba odwołania prezydenta w obecnej kadencji. Wcześniejsza zbiórka podpisów w 2025 roku nie przyniosła wymaganego wyniku. Wyniki referendum w Częstochowie pokazują wyraźną wolę mieszkańców zmiany władzy po miesiącach kryzysu związanego z zarzutami korupcyjnymi i zakazem pełnienia funkcji przez prezydenta.
Opracowanie: MojaPL.pl
Źródła: wPolityce.pl (artykuł „Polityczne trzęsienie ziemi w Częstochowie. Są wyniki referendum!”), Fakt.pl, TVN24, Radio ZET, PAP, Niezalezna.pl, RMF24.
