Ukraina ostro protestuje po decyzji Polski o niewydaniu Aleksandra Butiagina, rosyjskiego archeologa oskarżonego o zniszczenia na Krymie. Mężczyzna został wymieniony w ramach transakcji, dzięki której wolność odzyskał Andrzej Poczobut. Kijów zapowiada dalsze działania prawne.
Ukraina oburzona decyzją Polski w sprawie Aleksandra Butiagina. Andrzej Poczobut na wolności
Ukraina oburzona decyzją Polski – taki jest wydźwięk oficjalnego komunikatu ambasady Ukrainy w Warszawie po ostatniej wymianie więźniów. W jej ramach do Polski wrócił Andrzej Poczobut, polski dziennikarz i działacz mniejszości polskiej na Białorusi. Był więziony przez reżim Aleksandra Łukaszenki. Kosztem tej wolności stał się jednak Aleksander Butiagin – rosyjski archeolog. Wobec niego polski sąd wcześniej podjął decyzję o ekstradycji do Ukrainy.
Ukraina oburzona decyzją Polski – szczegóły komunikatu Kijowa
Ambasada Ukrainy w Polsce z „przykrością” przyjęła informację, że obywatel Rosji, wobec którego istnieją uzasadnione podejrzenia o popełnienie przestępstwa na ukraińskim terytorium, nie został ekstradowany, mimo wcześniejszej, słusznej decyzji polskiego sądu. Komunikat podkreśla, że strona rosyjska cynicznie wykorzysta ten epizod do uzasadniania okupacji Krymu. Ponadto będzie to argument dla dalszej eksploatacji okupowanych terenów.
Kijów zapowiada, że w odniesieniu do sprawy Butiagina oraz podobnych przypadków będzie nadal stosować odpowiednie mechanizmy prawne. W tym także w jurysdykcjach partnerów międzynarodowych. Ukraina konsekwentnie domaga się pociągnięcia do odpowiedzialności wszystkich rosyjskich podmiotów działających na rzecz okupacji i wojny.
Kim jest Aleksander Butiagin i o co jest oskarżony?
Aleksander Butiagin, pracownik muzeum Ermitaż w Petersburgu, jest oskarżany przez ukraińską prokuraturę o umyślne i nielegalne częściowe zniszczenie archeologicznego kompleksu „Starożytne miasto Myrmekjon” w Kerczu na Krymie oraz prowadzenie wykopalisk bez zezwolenia. Straty oszacowano na ponad 200 mln hrywien, czyli około 16,5 mln złotych. W marcu sąd rejonowy w Warszawie zdecydował o jego ekstradycji – orzeczenie nie było jednak prawomocne.
Mężczyzna stał się częścią wymiany w formule „pięć na pięć”. Dzięki temu Andrzej Poczobut odzyskał wolność. W transakcji uczestniczyli również m.in. ksiądz Grzegorz Gaweł oraz anonimowy polski przedsiębiorca.
Kontekst uwolnienia Andrzeja Poczobuta
Andrzej Poczobut spędził ponad pięć lat w białoruskich więzieniach za swoją działalność dziennikarską i obronę praw polskiej mniejszości. Jego uwolnienie jest ogromnym sukcesem polskiej dyplomacji i dowodem na determinację władz w walce o obywateli RP przetrzymywanych za granicą. Decyzja o włączeniu Butiagina do wymiany była elementem szerszej, wielostronnej transakcji z udziałem kilku państw.
Stanowisko Ukrainy a polskie priorytety
Ukraina oburzona decyzją Polski podkreśla, że priorytetem Kijowa pozostaje ochrona własnego terytorium przed rosyjską grabieżą kulturową i historyczną. Jednocześnie Polska musiała dokonać wyboru między ścisłym przestrzeganiem procedur ekstradycyjnych a ratowaniem życia swojego obywatela. Taka sytuacja pokazuje złożoność międzynarodowej polityki w warunkach trwającego konfliktu.
Polskie władze konsekwentnie podkreślają, że uwolnienie Poczobuta było priorytetem narodowym. Wymiana więźniów zakończyła się sukcesem. Niemniej nie obyło się bez kontrowersji i ostrych reakcji ze strony ukraińskich partnerów.
Dlaczego sprawa jest istotna dla relacji polsko-ukraińskich?
Incydent podkreśla napięcia w relacjach polsko-ukraińskich w kontekście wojny z Rosją. Z jednej strony Polska pozostaje jednym z największych sojuszników Ukrainy. Z drugiej – musi chronić interesy własnych obywateli. Ukraina oburzona decyzją Polski w sprawie Butiagina przypomina, jak ważne jest jednolite stanowisko wobec rosyjskich działań na okupowanych terytoriach. W tym także na Krymie zaanektowanym w 2014 roku.
Opracowanie: MojaPL.pl
Źródła: Interia.pl, RMF24, Onet, TVN24, PAP, Wprost.
