Polska kończy darmowe leczenie dla większości Ukraińców – koniec przywilejów po wygaśnięciu specustawy. Koniec darmowej opieki zdrowotnej dla Ukraińców oznacza ograniczenie dostępu do NFZ dla Ukraińców. To jest krokiem w kierunku normalizacji sytuacji po latach nadzwyczajnej pomocy. Polska nadal wspiera najbardziej potrzebujących. Jednak kończy się era pełnych przywilejów bez wzajemnego wkładu w system.
Od 5 marca 2026 r. ograniczono dostęp do NFZ dla uchodźców z Ukrainy, co budzi kontrowersje wśród części beneficjentów. Zmiany przywracają sprawiedliwość systemowi. Wcześniej Polacy finansowali opiekę zdrowotną, mimo że Ukraińcy wpłacili do NFZ miliardy złotych składek. Teraz pełny dostęp mają przede wszystkim ci, którzy pracują i płacą składki.
Od 5 marca 2026 roku weszła w życie ustawa wygaszająca specjalne rozwiązania z tzw. specustawy ukraińskiej. Zmiany w dostępie do NFZ dla Ukraińców oznaczają, że pełny zakres bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia przysługuje głównie osobom ubezpieczonym. Są to osoby pracujące na umowie o pracę, zlecenie, prowadzące działalność gospodarczą lub pobierające świadczenia, które generują składkę zdrowotną. Osoby nieubezpieczone mogą liczyć jedynie na pomoc w stanach nagłych zagrażających życiu.
Zmiany uderzają najmocniej w seniorów i osoby chore
Najtrudniejsza sytuacja dotyka starszych i ciężko chorych uchodźców, którzy z powodu wieku lub stanu zdrowia nie mogą podjąć pracy. Przykładem jest 86-letni Wołodymyr chorujący na nowotwór – po wejściu nowych przepisów stracił prawo do regularnego leczenia i zastrzyków w ramach NFZ. Jego ukraińska emerytura nie wystarcza na prywatne koszty terapii. Jednak organizacje pomocowe alarmują, że wielu seniorów powyżej 70. roku życia nie kwalifikuje się do prywatnych polis zdrowotnych.
Które grupy nadal mają bezpłatny dostęp do świadczeń?
Pełny lub częściowy dostęp do świadczeń NFZ zachowują wybrane, szczególnie chronione kategorie uchodźców z Ukrainy posiadających numer PESEL ze statusem UKR:
- Dzieci i młodzież do 18. roku życia
- Kobiety w ciąży, w połogu
- Ofiary tortur, gwałtu lub przemocy
- Osoby mieszkające w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania
- Osoby ranne w wyniku działań wojennych
Wyjątkiem jest też kontynuacja leczenia szpitalnego rozpoczętego przed 5 marca – możliwe do zakończenia hospitalizacji, jednak nie dłużej niż do 4 marca 2027 r. Nie obejmuje to jednak szeregu procedur, m.in. leczenia niepłodności, endoprotezoplastyki, usuwania zaćmy czy rehabilitacji uzdrowiskowej.
Miliardy złotych wpłat kontra koszty – fakty z systemu
W latach 2022–2024 obywatele Ukrainy wpłacili do NFZ ponad 9 mld zł składek zdrowotnych. Koszt udzielonych świadczeń wyniósł zaledwie 2,1 mld zł. W 2024 r. składki sięgnęły 3,79 mld zł przy kosztach leczenia ok. 747 mln zł. Dane pokazują, że system zyskał finansowo na obecności pracujących Ukraińców. Teraz zmiany przywracają równowagę i chronią polskie finanse publiczne przed dalszym obciążeniem.
opracowanie własne na podstawie dorzeczy.pl
Jeden komentarz
Wasze wyliczenia składek ukraińskich i udzielonych usług NFZ są nierzetelne. Nie obejmują też kosztów darmowych leków, które są ogromne.
Ukrainiec senior powinien leczyć się u siebie, leczenie nowotworów jest bardzo kosztowne. Nie płacąc składek w PL wygenerował zapewne ogromną kwotę, którą płacił nasz NFZ.